DẠY SỬ DỤNG MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ BỎ TÚI
TRONG GIỜ HỌC TOÁN Ở TRƯỜNG THCS
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay đa số học sinh khi đến trường học đều trang bị cho mình một chiếc máy tính điện tử bỏ túi để cho tiện trong việc tính toán khi làm bài tập. Song hầu hết các em đều không biết vận dụng hiệu quả máy tính phục vụ cho tính toán, giải bài tập toán nói riêng và các bài tập có liên quan đến tính toán khác nói chung.
Mặt khác trong chương trình cải cách sách giáo khoa mới lượng bài tập nhiều và có rất nhiều bài tập cần phải sử dụng đến máy tính bỏ túi. Trong khi lý thuyết trình bày trong một tiết dạy nhiều, phần lớn không được chứng minh mà công nhận là chủ yếu, các thuật toán để giải một số dạng toán không được trình bày đầy đủ; trong sách giáo khoa các nội dung về sử dụng máy tính điện tử bỏ túi thường chỉ được trình bày ở phần “Bài đọc thêm”. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để học sinh khai thác được hết tính năng của chiếc máy tính bỏ túi trong việc giải các bài toán đơn giản, các bài toán có thuật toán, các bài toán có qui luật như dãy số, chuỗi ….
Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy nếu trình bày cho các em các phương pháp sử dụng máy tính cùng với thuật giải để giải các bài toán ngay trong các bài học của sách giáo khoa sẽ giúp cho học sinh hứng thú học tập hơn, tiếp cận tốt với chương trình toán đổi mới một cách nhanh chóng hơn. Với ý tưởng như trên tôi xin nêu ra một giải pháp “Dạy sử dụng máy tính điện tử bỏ túi trong giờ học Toán ở trường THCS”.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Ngay từ khi chưa có toán, loài người đã biết sử dụng công cụ thô sơ (những viên sỏi, sợi dây,...) để làm tính. Qua từng thời kỳ, mặc dù được coi là "làm việc chỉ với cây bút chì và tờ giấy", phương pháp giảng dạy và nghiên cứu toán học bao giờ cũng kèm theo sự hỗ trợ của công cụ như hình vẽ, bàn tính,.... Tuy nhiên, chỉ với máy tính, các công cụ hỗ trợ giảng dạy mới có tính năng động: khác với bảng số là bảng tính cố định, máy tính có khả năng tính với độ chính xác cao với dữ kiện ban đầu tùy ý; hình vẽ trước kia chỉ là các hình “chết”, ngày nay, với các phần mềm cơ hoạt như Sketchpad, Cabri, …hình học trở nên sống động (di chuyển và thay đổi được), gần với thực tế và gần với quá trình phát minh toán học hơn. Để nâng cao chất lượng dạy và học, thầy và trò cần phải đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng tích cực, năng động và sử dụng một cách hiệu quả các thành tựu công nghệ mới. Với máy tính điện tử và mạng Internet, toán học phổ thông có khả năng tiếp cận tốt hơn tới toán học hiện đại. Vì vậy, vấn đề là:
- Làm thế nào để học sinh phổ thông có thể tiếp cận được với những thành tựu mới, thậm chí mới nhất, của toán học hiện đại?
- Từ đây, phải chăng, sẽ hình thành một phong cách học tập mới mang đậm tính chủ động, ham mê khám phá và sáng tạo?
Trong khi đó bài tập toán rất đa dạng và phong phú, việc giải các bài toán theo thuật giải sẽ giúp cho các em học sinh cảm thấy hiệu quả hơn trong quá trình học tập, đồng thời nó trang bị cho học sinh một kỹ năng phân tích tìm ra thuật giải cho một công việc. Đây là một nội dung rất quan trọng tạo cho các em hứng thú, cơ sở để tiếp cận với nội dung Giải toán nhanh bằng máy tính điện tử khá phổ biến hiện nay trong chương trình THCS. Đồng thời tạo tiền đề cho học sinh khi học cấp 3 hoặc bậc học cao hơn trong các môn học về cấu trúc dữ liệu, lập trình - thuật giải ….
Đối với những bài toán có thể vận dụng thuật giải và máy tính điện tử để tính toán nó sẽ giúp cho học sinh biết định hướng được kết quả bài tập và tìm ra lời giải đúng, đồng thời nó giúp cho học sinh kiểm tra lại kết quả các bài tập mình giải nhanh hơn, chính xác hơn. Rộng hơn nữa các em có thể tự tìm tòi sáng tạo ra một tính chất, hệ quả nào đó hay một qui luật toán học lý thú. Điều này sẽ giúp cho các em hứng thú hơn trong học tập, tạo tiền đề cho những ý tưởng tìm kiếm những giải pháp ứng dụng toán học trong cuộc sống sau này.
Do đó, sử dụng máy tính điện tử bỏ túi trong việc dạy và học toán sẽ giúp cho giáo viên và học sinh không bị lúng túng khi bắt tay vào giải các bài toán; rèn luyện khả năng tính